31 lipca 2014

Truciciele na łąkach

Przygotowane przez

Knieć błotna: zawiera trującą protoanemoninę, glikozydy, karotenoidy. Trujące właściwości posiada w stanie świeżym, głównie w okresie kwitnienia i owocowania. Może być też trująca w stanie suchym. Do zatrucia zwierząt domowych dochodzi głównie wczesną wiosną, gdy w pełni rozkwitnięta dominuje na podmokłych łąkach. kniec-blotna
Jaskier ostry: zawiera toksyczną ranunculinę. Jeden z najbardziej trujących jaskrów w stanie świeżym. W sianie wszystkie gatunki jaskrów tracą swoje trujące właściwości i stają się nieszkodliwe. Największe niebezpieczeństwo zatrucia występuje na wiosnę, kiedy rozwijają się tylko liście odziomkowe, chętnie zjadane przez zwierzęta. Po pojawieniu się jaskrawożółtych kwiatów zwierzęta omijają jaskry. jaskier-ostry
Szelężnik większy i mniejszy: trujący półpasożyt, zawiera toksyczną aukubinę. Na łące niepożądany w dużej ilości, gdyż jako półpasożyt korzeniowy osłabia sąsiednie rośliny pastewne. Dodatkowo jest trujący dla zwierząt domowych. szeleznik
Firletka poszarpana: zawiera saponiny, związek cyklitolowy (pinit). Na łąkach niepożądana w dużych ilościach, gdyż obniża wartość siana. Spasana w większych dawkach może być trująca. firletka
Zimowit jesienny: należy do najgroźniejszych roślin trujących spotykanych na użytkach zielonych. Wszystkie części tej rośliny zawierają alkaloid kolchicynę. Do groźnych zatruć zwierząt dochodzi niezależnie od tego, czy zimowit został zjedzony w zielonce, sianie czy kiszonce. Bardziej odporne na kolchicynę są owce i kozy, ale ich mleko po zjedzeniu zimowitów jest trujące. Roślina objęta ochroną ścisłą.
zimowit
Skrzyp błotny: zawiera alkaloidy (palustryna, palustrydyna, ekwisetyna, nikotyna). Toksyczny w stanie zielonym, a także po wysuszeniu. Niebezpieczny zwłaszcza dla koni i bydła. Powoduje rozwolnienie, ogólne wychudzenie, u bydła obniża wydajność mleka. skrzyp
Barszcz Sosnowskiego: jest rośliną parzącą, zawiera duże ilości związków kumarynowych, które powodują trudno gojące się oparzenia niebezpieczne dla ludzi i zwierząt. Barszcz rani wymiona krów mlecznych, a wyleczenie takich ran (oparzeń) jest praktycznie niemożliwe i chore sztuki kwalifikuje się na rzeź. Szkodliwe dla zdrowia ludzi są również opary związków kumarynowych, których najwięcej wydziela się w okresie słonecznej i upalnej pogody, w czasie kwitnienia roślin i dojrzewania nasion. barszcz
Wąkrota zwyczajna: zawiera związki kumarynowe, saponiny triterpenowe, toksyczną substancję welarynę, wywołującą stany zapalne przewodu pokarmowego zwierząt i krwiomocz. wakrota

Zwierzęta są na tyle inteligentne, że potrafią omijać większość gatunków trujących i szkodliwych, jeśli występują one w niewielkim nasileniu. W pierwszym rzędzie o szkodliwości dla zdrowia zwierząt decyduje gatunek rośliny i zawarte w nim substancje trujące, a w drugim jego nasilenie (np. firletka poszarpana lub mniszek pospolity w dużym nasileniu stają się trujące). Z pewnością rośliny trujące bardziej zagrażają osobnikom młodym, wypasanym szczególnie wiosną.

Opracowano na podstawie: Zbigniew Nawara „Rośliny łąkowe”, Multico Oficyna Wydawnicza.

Jolanta Klupś, WODR Poznań

Czytany 7923 razy Ostatnio zmieniany 31 lipca 2014

Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.